Taxonomy for Mathematics Articles-10th Class: Difference between revisions

From Vidyalayawiki

No edit summary
No edit summary
Line 6: Line 6:
!विषय
!विषय
!Article Creator Name
!Article Creator Name
!'''Work Status & Date'''
!'''[https://docs.google.com/spreadsheets/d/1vnjAeeym3GygGzgJE1sZPvexXXz8sCS4OyiBPFK_S7o/edit?usp=sharing Review by IIT Kanpur]'''
!'''[https://docs.google.com/spreadsheets/d/1vnjAeeym3GygGzgJE1sZPvexXXz8sCS4OyiBPFK_S7o/edit?usp=sharing Review by IIT Kanpur]'''
|-
|-
Line 14: Line 13:
|वास्तविक संख्याएँ
|वास्तविक संख्याएँ
|[[यूक्लिड विभाजन प्रमेयिका]]
|[[यूक्लिड विभाजन प्रमेयिका]]
|
|
|
|
|
Line 25: Line 23:
|snehlata sharma
|snehlata sharma
|
|
|Ramamurthy: The Fundamental Theorem of Arithmetic has many applications. Please provide some examples. (LCM,HCF)
|-
|-
|
|
Line 32: Line 29:
|
|
|[[अपरिमेय संख्याओं का पुनर्भ्रमण]]
|[[अपरिमेय संख्याओं का पुनर्भ्रमण]]
|
|
|
|
|
Line 41: Line 37:
|
|
|[[परिमेय संख्याओं और उनके दशमलव प्रसारों का पुनर्भ्रमण]]
|[[परिमेय संख्याओं और उनके दशमलव प्रसारों का पुनर्भ्रमण]]
|
|
|
|
|
Line 50: Line 45:
|
|
|[[वास्तविक संख्याएँ]]
|[[वास्तविक संख्याएँ]]
|
|
|
|
|
Line 59: Line 53:
|
|
|[[अपरिमेय संख्याएँ]]
|[[अपरिमेय संख्याएँ]]
|
|
|
|
|
Line 68: Line 61:
|
|
|[[पूर्णांक]]
|[[पूर्णांक]]
|
|
|
|
|
Line 77: Line 69:
|
|
|[[यूक्लिड विभाजन एल्गोरिथ्म]]
|[[यूक्लिड विभाजन एल्गोरिथ्म]]
|
|
|
|
|
Line 86: Line 77:
|
|
|[[महत्तम समापवर्तक(HCF)]]
|[[महत्तम समापवर्तक(HCF)]]
|
|
|
|
|
Line 95: Line 85:
|
|
|[[गुणनखण्डन]]
|[[गुणनखण्डन]]
|
|
|
|
|
Line 104: Line 93:
|
|
|[[लघुत्तम समापवर्त्य ( LCM)]]
|[[लघुत्तम समापवर्त्य ( LCM)]]
|
|
|
|
|
Line 113: Line 101:
|
|
|[[विभाजन]]
|[[विभाजन]]
|
|
|
|
|
Line 122: Line 109:
|
|
|[[गुणन]]
|[[गुणन]]
|
|
|
|
|
Line 131: Line 117:
|
|
|[[कलनविधि(एल्गोरिथ्म)]]
|[[कलनविधि(एल्गोरिथ्म)]]
|
|
|
|
|
Line 140: Line 125:
|
|
|[[प्रमेयिका]]
|[[प्रमेयिका]]
|
|
|
|
|
Line 149: Line 133:
|
|
|[[प्राकृत संख्याएँ]]
|[[प्राकृत संख्याएँ]]
|
|
|
|
|
Line 158: Line 141:
|
|
|[[अभाज्य संख्याएँ]]
|[[अभाज्य संख्याएँ]]
|
|
|
|
|
Line 167: Line 149:
|
|
|[[भाज्य संख्याएँ]]
|[[भाज्य संख्याएँ]]
|
|
|
|
|
Line 176: Line 157:
|
|
|[[अभाज्य गुणनखण्डन विधि]]
|[[अभाज्य गुणनखण्डन विधि]]
|
|
|
|
|
Line 185: Line 165:
|बहुपद
|बहुपद
|[[बहुपद के शून्यकों का ज्यामितीय अर्थ]]
|[[बहुपद के शून्यकों का ज्यामितीय अर्थ]]
|
|
|
|
|
Line 194: Line 173:
|
|
|[[किसी बहुपद के शून्यकों और गुणांकों में सम्बंध]]
|[[किसी बहुपद के शून्यकों और गुणांकों में सम्बंध]]
|
|
|
|
|
Line 203: Line 181:
|
|
|[[बहुपदों के लिए विभाजन एल्गोरिथ्म]]
|[[बहुपदों के लिए विभाजन एल्गोरिथ्म]]
|
|
|
|
|
Line 212: Line 189:
|
|
|[[बहुपद]]
|[[बहुपद]]
|
|
|
|
|
Line 221: Line 197:
|
|
|[[रैखिक बहुपद]]
|[[रैखिक बहुपद]]
|
|
|
|
|
Line 230: Line 205:
|
|
|[[द्विघात बहुपद]]
|[[द्विघात बहुपद]]
|
|
|
|
|
Line 239: Line 213:
|
|
|[[त्रिघात बहुपद]]
|[[त्रिघात बहुपद]]
|
|
|
|
|
Line 248: Line 221:
|
|
|[[परवलय]]
|[[परवलय]]
|
|
|
|
|
Line 257: Line 229:
|
|
|[[सर्वसमिका]]
|[[सर्वसमिका]]
|
|
|
|
|
Line 266: Line 237:
|
|
|[[बहुपदों के लिए विभाजन कलनविधि(एल्गोरिथ्म)]]
|[[बहुपदों के लिए विभाजन कलनविधि(एल्गोरिथ्म)]]
|
|
|
|
|
Line 275: Line 245:
|दो चर वाले रैखिक समीकरण युग्म
|दो चर वाले रैखिक समीकरण युग्म
|[[दो चरों में रैखिक समीकरण युग्म]]
|[[दो चरों में रैखिक समीकरण युग्म]]
|
|
|
|
|
Line 284: Line 253:
|
|
|[[रैखिक समीकरण युग्म का ग्राफीय विधि से हल]]
|[[रैखिक समीकरण युग्म का ग्राफीय विधि से हल]]
|
|
|
|
|
Line 293: Line 261:
|
|
|[[एक रैखिक समीकरण युग्म को हल करने की बीजगणितीय विधि]]
|[[एक रैखिक समीकरण युग्म को हल करने की बीजगणितीय विधि]]
|
|
|
|
|
Line 302: Line 269:
|
|
|[[दो चरों के रैखिक समीकरणों के युग्म में बदले जा सकने वाले समीकरण]]
|[[दो चरों के रैखिक समीकरणों के युग्म में बदले जा सकने वाले समीकरण]]
|
|
|
|
|
Line 311: Line 277:
|
|
|[[समीकरण]]
|[[समीकरण]]
|
|
|
|
|
Line 320: Line 285:
|
|
|[[दो चरों में रैखिक समीकरण]]
|[[दो चरों में रैखिक समीकरण]]
|
|
|
|
|
Line 329: Line 293:
|
|
|[[प्रतिस्थापन विधि]]
|[[प्रतिस्थापन विधि]]
|
|
|
|
|
Line 338: Line 301:
|
|
|[[विलोपन विधि]]
|[[विलोपन विधि]]
|
|
|
|
|
Line 347: Line 309:
|
|
|[[वज्र-गुणनखंड विधि]]
|[[वज्र-गुणनखंड विधि]]
|
|
|
|
|
Line 356: Line 317:
|द्विघात समीकरण
|द्विघात समीकरण
|[[यूक्लिड]]
|[[यूक्लिड]]
|
|
|
|
|
Line 366: Line 326:
|[[ब्रह्मगुप्त]]
|[[ब्रह्मगुप्त]]
|Jaya agarwal
|Jaya agarwal
|
|
|
|-
|-
Line 375: Line 334:
|[[श्रीधराचार्य]]
|[[श्रीधराचार्य]]
|snehlata sharma
|snehlata sharma
|
|
|
|-
|-
Line 383: Line 341:
|
|
|[[भास्कर द्वितीय]]
|[[भास्कर द्वितीय]]
|
|
|
|
|
Line 392: Line 349:
|
|
|[[द्विघात समीकरण]]
|[[द्विघात समीकरण]]
|
|
|
|
|
Line 401: Line 357:
|
|
|[[गुणनखण्डों द्वारा द्विघात समीकरण का हल]]
|[[गुणनखण्डों द्वारा द्विघात समीकरण का हल]]
|
|
|
|
|
Line 410: Line 365:
|
|
|[[द्विघात समीकरण का पूर्ण वर्ग बनाकर हल]]
|[[द्विघात समीकरण का पूर्ण वर्ग बनाकर हल]]
|
|
|
|
|
Line 419: Line 373:
|
|
|[[मूलों की प्रकृति]]
|[[मूलों की प्रकृति]]
|
|
|
|
|
Line 428: Line 381:
|
|
|[[विविक्तकर]]
|[[विविक्तकर]]
|
|
|
|
|
Line 438: Line 390:
|[[AP का nवाँ पद|AP का ''n''वाँ पद]]
|[[AP का nवाँ पद|AP का ''n''वाँ पद]]
|Jaya agarwal
|Jaya agarwal
|
|
|
|-
|-
Line 447: Line 398:
|[[AP के प्रथम n पदों का योग|AP के प्रथम ''n'' पदों का योग]]
|[[AP के प्रथम n पदों का योग|AP के प्रथम ''n'' पदों का योग]]
|Jaya agarwal
|Jaya agarwal
|
|
|
|-
|-
Line 455: Line 405:
|
|
|[[समांतर श्रेढ़ीयाँ]]
|[[समांतर श्रेढ़ीयाँ]]
|
|
|
|
|
Line 464: Line 413:
|
|
|[[सार्व अंतर]]
|[[सार्व अंतर]]
|
|
|
|
|
Line 473: Line 421:
|
|
|[[परिमित समांतर श्रेढ़ीयाँ]]
|[[परिमित समांतर श्रेढ़ीयाँ]]
|
|
|
|
|
Line 482: Line 429:
|
|
|[[अपरिमित समांतर श्रेढ़ीयाँ]]
|[[अपरिमित समांतर श्रेढ़ीयाँ]]
|
|
|
|
|
Line 492: Line 438:
|[[समांतर माध्य]]
|[[समांतर माध्य]]
|Jaya agarwal
|Jaya agarwal
|
|
|
|-
|-
Line 500: Line 445:
|त्रिभुज
|त्रिभुज
|[[त्रिभुजों की समरूपता के लिए कसौटियाँ]]
|[[त्रिभुजों की समरूपता के लिए कसौटियाँ]]
|
|
|
|
|
Line 509: Line 453:
|
|
|[[सर्वांगसमता]]
|[[सर्वांगसमता]]
|
|
|
|
|
Line 518: Line 461:
|
|
|[[समरूप आकृतियाँ]]
|[[समरूप आकृतियाँ]]
|
|
|
|
|
Line 527: Line 469:
|
|
|[[पाइथागोरस प्रमेय]]
|[[पाइथागोरस प्रमेय]]
|
|
|
|
|
Line 536: Line 477:
|
|
|[[चतुर्भुज]]
|[[चतुर्भुज]]
|
|
|
|
|
Line 545: Line 485:
|
|
|[[बहुभुज]]
|[[बहुभुज]]
|
|
|
|
|
Line 554: Line 493:
|
|
|[[स्केल गुणक]]
|[[स्केल गुणक]]
|
|
|
|
|
Line 563: Line 501:
|
|
|[[प्रतिनिधित्व भिन्‍न]]
|[[प्रतिनिधित्व भिन्‍न]]
|
|
|
|
|
Line 572: Line 509:
|
|
|[[शीर्ष]]
|[[शीर्ष]]
|
|
|
|
|
Line 581: Line 517:
|
|
|[[त्रिभुजों की समरूपता]]
|[[त्रिभुजों की समरूपता]]
|
|
|
|
|
Line 590: Line 525:
|
|
|[[समानकोणिक त्रिभुज]]
|[[समानकोणिक त्रिभुज]]
|
|
|
|
|
Line 599: Line 533:
|
|
|[[आधारभूत समानुपातिकता प्रमेय]]
|[[आधारभूत समानुपातिकता प्रमेय]]
|
|
|
|
|
Line 608: Line 541:
|
|
|[[थेल्स प्रमेय]]
|[[थेल्स प्रमेय]]
|
|
|
|
|
Line 617: Line 549:
|
|
|[[किरण]]
|[[किरण]]
|
|
|
|
|
Line 626: Line 557:
|
|
|[[रेखा]]
|[[रेखा]]
|
|
|
|
|
Line 635: Line 565:
|
|
|[[समलंब]]
|[[समलंब]]
|
|
|
|
|
Line 644: Line 573:
|
|
|[[समद्विबाहु त्रिभुज]]
|[[समद्विबाहु त्रिभुज]]
|
|
|
|
|
Line 653: Line 581:
|
|
|[[संगत कोण]]
|[[संगत कोण]]
|
|
|
|
|
Line 662: Line 589:
|
|
|[[रेखाखंड]]
|[[रेखाखंड]]
|
|
|
|
|
Line 671: Line 597:
|
|
|[[भुजा- भुजा- भुजा समरूपता कसौटी]]
|[[भुजा- भुजा- भुजा समरूपता कसौटी]]
|
|
|
|
|
Line 680: Line 605:
|
|
|[[भुजा-कोण- भुजा समरूपता कसौटी]]
|[[भुजा-कोण- भुजा समरूपता कसौटी]]
|
|
|
|
|
Line 689: Line 613:
|
|
|[[समरूप त्रिभुजों के क्षेत्रफल]]
|[[समरूप त्रिभुजों के क्षेत्रफल]]
|
|
|
|
|
Line 698: Line 621:
|
|
|[[कोण-कोण-कोण समरूपता कसौटी]]
|[[कोण-कोण-कोण समरूपता कसौटी]]
|
|
|
|
|
Line 707: Line 629:
|
|
|[[कोण-कोण समरूपता कसौटी]]
|[[कोण-कोण समरूपता कसौटी]]
|
|
|
|
|
Line 716: Line 637:
|निर्देशांक ज्यामिति
|निर्देशांक ज्यामिति
|[[भुज]]
|[[भुज]]
|
|
|
|
|
Line 725: Line 645:
|
|
|[[कोटि]]
|[[कोटि]]
|
|
|
|
|
Line 734: Line 653:
|
|
|[[निर्देशांक]]
|[[निर्देशांक]]
|
|
|
|
|
Line 743: Line 661:
|
|
|[[चतुर्थाँश]]
|[[चतुर्थाँश]]
|
|
|
|
|
Line 752: Line 669:
|
|
|[[दूरी-सूत्र]]
|[[दूरी-सूत्र]]
|
|
|
|
|
Line 761: Line 677:
|
|
|[[विभाजन-सूत्र]]
|[[विभाजन-सूत्र]]
|
|
|
|
|
Line 770: Line 685:
|
|
|[[अनुपात]]
|[[अनुपात]]
|
|
|
|
|
Line 779: Line 693:
|
|
|[[अक्ष]]
|[[अक्ष]]
|
|
|
|
|
Line 788: Line 701:
|
|
|[[समानांतर चतुर्भुज]]
|[[समानांतर चतुर्भुज]]
|
|
|
|
|
Line 797: Line 709:
|
|
|[[द्विविभाजन]]
|[[द्विविभाजन]]
|
|
|
|
|
Line 806: Line 717:
|
|
|[[त्रिभुज का क्षेत्रफल]]
|[[त्रिभुज का क्षेत्रफल]]
|
|
|
|
|
Line 815: Line 725:
|
|
|[[शीर्ष]]
|[[शीर्ष]]
|
|
|
|
|
Line 824: Line 733:
|
|
|[[मध्य-बिंदु]]
|[[मध्य-बिंदु]]
|
|
|
|
|
Line 833: Line 741:
|त्रिकोणमिति के कुछ अनुप्रयोग
|त्रिकोणमिति के कुछ अनुप्रयोग
|[[कुछ विशिष्ट कोणों के त्रिकोणमितीय अनुपात]]
|[[कुछ विशिष्ट कोणों के त्रिकोणमितीय अनुपात]]
|
|
|
|
|
Line 842: Line 749:
|
|
|[[पूरक कोणों के त्रिकोणमितीय अनुपात]]
|[[पूरक कोणों के त्रिकोणमितीय अनुपात]]
|
|
|
|
|
Line 851: Line 757:
|
|
|[[त्रिकोणमिति]]
|[[त्रिकोणमिति]]
|
|
|
|
|
Line 860: Line 765:
|
|
|[[त्रिकोणमितीय अनुपात]]
|[[त्रिकोणमितीय अनुपात]]
|
|
|
|
|
Line 869: Line 773:
|
|
|[[कोण]]
|[[कोण]]
|
|
|
|
|
Line 878: Line 781:
|
|
|[[त्रिकोणमितीय सर्वसमिकाएँ]]
|[[त्रिकोणमितीय सर्वसमिकाएँ]]
|
|
|
|
|
Line 887: Line 789:
|
|