Taxonomy for Biology Articles-10th Class: Difference between revisions
From Vidyalayawiki
Ektasharma (talk | contribs) No edit summary |
No edit summary |
||
| (126 intermediate revisions by 4 users not shown) | |||
| Line 3: | Line 3: | ||
|'''अध्याय''' | |'''अध्याय''' | ||
|'''विषय''' | |'''विषय''' | ||
|'''Chapters''' | |'''Chapters''' | ||
|'''Topic''' | |'''Topic''' | ||
|'''Article Creator Name''' | |||
|'''[https://docs.google.com/spreadsheets/d/1W0E_JcTAuGojSdK8vcLmC9v91rRN0oWZOtUxlijjZBc/edit#gid=987119762 Review by IIT Kanpur]''' | |||
|- | |- | ||
|'''1''' | |'''1''' | ||
|[[:Category:जैव प्रक्रम|'''जैव प्रक्रम''']] | |[[:Category:जैव प्रक्रम|'''जैव प्रक्रम''']] | ||
| | |||
|'''Biological process''' | |||
| | | | ||
| | | | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| Line 17: | Line 19: | ||
| | | | ||
|[[सजीव]] | |[[सजीव]] | ||
| | |||
|Living | |||
| | | | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | | | ||
|[[निर्जीव]] | |[[निर्जीव]] | ||
| | |||
|Nonliving | |||
| | | | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 32: | Line 36: | ||
|[[जैव प्रक्रम]] | |[[जैव प्रक्रम]] | ||
| | | | ||
|Biological process | |||
|Ekatah Sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | | | ||
|[[श्वसन]] | |[[श्वसन]] | ||
| | |||
|Respiration | |||
|Kiran Mishra | |Kiran Mishra | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | | | ||
|[[उत्सर्जन]] | |[[उत्सर्जन]] | ||
| | |||
|excretion | |||
|Kiran Mishra | |Kiran Mishra | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 53: | Line 60: | ||
|[[पोषण]] | |[[पोषण]] | ||
| | | | ||
|Nutrition | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 60: | Line 68: | ||
|[[एंजाइम]] | |[[एंजाइम]] | ||
| | | | ||
|Enzyme | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 67: | Line 76: | ||
|[[संवहन बंडल]] | |[[संवहन बंडल]] | ||
| | | | ||
|Vascular Bundle | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 74: | Line 84: | ||
|[[क्लोरोप्लास्ट]] | |[[क्लोरोप्लास्ट]] | ||
| | | | ||
|chloroplast | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 81: | Line 92: | ||
|[[द्वार कोशिकाएं]] | |[[द्वार कोशिकाएं]] | ||
| | | | ||
|Gate cells | |||
|Ekatah Sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | | | ||
|[[रन्ध्र]] | |[[रन्ध्र]] | ||
| | |||
|Stomata | |||
|Kiran Mishra | |Kiran Mishra | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 95: | Line 108: | ||
|[[लार ग्रंथि]] | |[[लार ग्रंथि]] | ||
| | | | ||
|Salivary gland | |||
|Ekatah Sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 102: | Line 116: | ||
|[[एंजाइम]] | |[[एंजाइम]] | ||
| | | | ||
|Enzyme | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 109: | Line 124: | ||
|[[दन्त क्षरण]] | |[[दन्त क्षरण]] | ||
| | | | ||
|Tooth decay | |||
|Shahana Rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 116: | Line 132: | ||
|[[ए.टी.पी]] | |[[ए.टी.पी]] | ||
| | | | ||
|ATP | |||
|Ekatah Sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | | | ||
|[[वाष्पोत्सर्जन]] | |[[वाष्पोत्सर्जन]] | ||
| | |||
|Transpiration | |||
|Ekatah Sharma | |Ekatah Sharma | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 130: | Line 148: | ||
|[[श्वसन]] | |[[श्वसन]] | ||
| | | | ||
|Respiration | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 137: | Line 156: | ||
|[[वहन तंत्र]] | |[[वहन तंत्र]] | ||
| | | | ||
|Transportation system | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 144: | Line 164: | ||
|[[हृदय]] | |[[हृदय]] | ||
| | | | ||
|Heart | |||
|shahana Rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 151: | Line 172: | ||
|[[रक्त-दाब]] | |[[रक्त-दाब]] | ||
| | | | ||
|Blood pressure | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 158: | Line 180: | ||
|[[कुपिका]] | |[[कुपिका]] | ||
| | | | ||
|Alveoli | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 165: | Line 188: | ||
|[[नलिकाएँ- रुधिर वाहिकाएँ]] | |[[नलिकाएँ- रुधिर वाहिकाएँ]] | ||
| | | | ||
|capillaries - blood vessels | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 172: | Line 196: | ||
|[[प्लेटलेट्स]] | |[[प्लेटलेट्स]] | ||
| | | | ||
|Platelets | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 179: | Line 204: | ||
|[[लसीका]] | |[[लसीका]] | ||
| | | | ||
|lymph | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 186: | Line 212: | ||
|[[पादपों में परिवहन]] | |[[पादपों में परिवहन]] | ||
| | | | ||
|Transport in plants | |||
|Ekatah sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 193: | Line 220: | ||
|[[वृक्क]] | |[[वृक्क]] | ||
| | | | ||
|Kidney | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 200: | Line 228: | ||
|[[कृत्रिम वृक्क]] | |[[कृत्रिम वृक्क]] | ||
| | | | ||
|Artificial kidney | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 207: | Line 236: | ||
|[[अपोहन]] | |[[अपोहन]] | ||
| | | | ||
|Dialysis | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | | | ||
|[[वृक्काणु]] | |[[वृक्काणु]] | ||
| | |||
|Nephron | |||
|Ekatah Sharma | |Ekatah Sharma | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 221: | Line 252: | ||
|[[अंगदान]] | |[[अंगदान]] | ||
| | | | ||
|Organ donation | |||
|Ekatah Kumari | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 228: | Line 260: | ||
|[[परिसंचरण तंत्र]] | |[[परिसंचरण तंत्र]] | ||
| | | | ||
|Circulatory system | |||
|Ekatah Kumari | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 235: | Line 268: | ||
|[[हीमोग्लोबिन]] | |[[हीमोग्लोबिन]] | ||
| | | | ||
|Hemoglobin | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 242: | Line 276: | ||
|[[रुधिर]] | |[[रुधिर]] | ||
| | | | ||
|Blood | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 249: | Line 284: | ||
|[[रुधिर वाहिकाएं]] | |[[रुधिर वाहिकाएं]] | ||
| | | | ||
|Blood vessels | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 256: | Line 292: | ||
|[[उच्च रक्तचाप]] | |[[उच्च रक्तचाप]] | ||
| | | | ||
|Hypertension | |||
|Kiran mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 263: | Line 300: | ||
|[[पित्ताशय]] | |[[पित्ताशय]] | ||
| | | | ||
|Gallbladder | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 270: | Line 308: | ||
|[[पित्त रस]] | |[[पित्त रस]] | ||
| | | | ||
|Bile Juice | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 277: | Line 316: | ||
|[[अनुशिथिलन]] | |[[अनुशिथिलन]] | ||
| | | | ||
|Diastole | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 284: | Line 324: | ||
|[[प्रकुंचन]] | |[[प्रकुंचन]] | ||
| | | | ||
|Systole | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 291: | Line 332: | ||
|[[अलिंद]] | |[[अलिंद]] | ||
| | | | ||
|Atrium | |||
|Kiran MIshra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | | | ||
|[[प्रकाश संश्लेषण]] | |[[प्रकाश संश्लेषण]] | ||
| | |||
|Photosynthesis | |||
|Ekatah Sharma | |Ekatah Sharma | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 305: | Line 348: | ||
|[[फेफड़े]] | |[[फेफड़े]] | ||
| | | | ||
|Lungs | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 312: | Line 356: | ||
|[[फुफ्फुसीय शिराएँ]] | |[[फुफ्फुसीय शिराएँ]] | ||
| | | | ||
|Pulmonary veins | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 319: | Line 364: | ||
|[[धमनी]] | |[[धमनी]] | ||
| | | | ||
|Artery | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 326: | Line 372: | ||
|[[महाधमनी]] | |[[महाधमनी]] | ||
| | | | ||
|Aorta | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 333: | Line 380: | ||
|[[मूत्रमार्ग]] | |[[मूत्रमार्ग]] | ||
| | | | ||
|Urethra | |||
|Ekatah Sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 340: | Line 388: | ||
|[[मूत्रवाहिनी]] | |[[मूत्रवाहिनी]] | ||
| | | | ||
|Ureter | |||
|Ekatah Kumari | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 347: | Line 396: | ||
|[[यकृत]] | |[[यकृत]] | ||
| | | | ||
|Liver | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 354: | Line 404: | ||
|[[श्वसनी]] | |[[श्वसनी]] | ||
| | | | ||
|Bronchi | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 361: | Line 412: | ||
|[[शिरा]] | |[[शिरा]] | ||
| | | | ||
|Vein | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 368: | Line 420: | ||
|[[महाशिरा]] | |[[महाशिरा]] | ||
| | | | ||
|Vena cava | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 375: | Line 428: | ||
|[[श्वासनली]] | |[[श्वासनली]] | ||
| | | | ||
|Trachea | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
|'''2''' | |'''2''' | ||
|'''नियंत्रण एवं समन्वय''' | |'''नियंत्रण एवं समन्वय''' | ||
| | |||
|'''Control and coordination''' | |||
| | | | ||
| | | | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| Line 389: | Line 444: | ||
|[[अग्न्याशय]] | |[[अग्न्याशय]] | ||
| | | | ||
|Pancreas | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| | | | ||
|[[अग्रमस्तिष्क]] | |[[अग्रमस्तिष्क]] | ||
| | |||
|Forebrain | |||
|Kiran Mishra | |Kiran Mishra | ||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 403: | Line 460: | ||
|[[अनुमस्तिष्क]] | |[[अनुमस्तिष्क]] | ||
| | | | ||
|Cerebellum | |||
|Shahana Rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 410: | Line 468: | ||
|[[आंत्र रस]] | |[[आंत्र रस]] | ||
| | | | ||
|intestinal juice | |||
|Kiran Mishra | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 417: | Line 476: | ||
|[[आंत]] | |[[आंत]] | ||
| | | | ||
|Intestine | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 424: | Line 484: | ||
|[[जठर ग्रंथि]] | |[[जठर ग्रंथि]] | ||
| | | | ||
|Gastric Gland | |||
|Ekatah Sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 431: | Line 492: | ||
|[[जठर रस]] | |[[जठर रस]] | ||
| | | | ||
|Gastric Juice | |||
|Ekatah sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 438: | Line 500: | ||
|[[तंत्रिका]] | |[[तंत्रिका]] | ||
| | | | ||
|Nerve | |||
|Ekatah Sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 445: | Line 508: | ||
|[[तंत्रिका आवेग]] | |[[तंत्रिका आवेग]] | ||
| | | | ||
|Nerve Impulse | |||
|Ekatah Sharma | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 452: | Line 516: | ||
|[[तंत्रिकाक्ष]] | |[[तंत्रिकाक्ष]] | ||
| | | | ||
|Axon | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 459: | Line 524: | ||
|[[मस्तिष्कावरण शोथ]] | |[[मस्तिष्कावरण शोथ]] | ||
| | | | ||
|Meningitis | |||
|shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 466: | Line 532: | ||
|[[पश्च मस्तिष्क]] | |[[पश्च मस्तिष्क]] | ||
| | | | ||
|Hind brain | |||
|Shahana rizvi | |||
| | | | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| Line 473: | Line 540: | ||