Taxonomy for Biology Articles-10th Class: Difference between revisions

From Vidyalayawiki

No edit summary
No edit summary
 
(125 intermediate revisions by 4 users not shown)
Line 3: Line 3:
|'''अध्याय'''
|'''अध्याय'''
|'''विषय'''
|'''विषय'''
|'''Article Creator Name'''
|'''Chapters'''
|'''Chapters'''
|'''Topic'''
|'''Topic'''
|'''Article Creator Name'''
|'''[https://docs.google.com/spreadsheets/d/1W0E_JcTAuGojSdK8vcLmC9v91rRN0oWZOtUxlijjZBc/edit#gid=987119762 Review by IIT Kanpur]'''
|-
|-
|'''1'''
|'''1'''
|[[:Category:जैव प्रक्रम|'''जैव प्रक्रम''']]
|[[:Category:जैव प्रक्रम|'''जैव प्रक्रम''']]
|
|'''Biological process'''
|
|
|
|
|'''Biological process'''
|
|
|-
|-
Line 17: Line 19:
|
|
|[[सजीव]]
|[[सजीव]]
|
|Living
|
|
|
|
|Living
|-
|-
|
|
|
|
|[[निर्जीव]]
|[[निर्जीव]]
|
|Nonliving
|
|
|
|
|Nonliving
|-
|-
|
|
Line 32: Line 36:
|[[जैव प्रक्रम]]
|[[जैव प्रक्रम]]
|
|
|Biological process
|Ekatah Sharma
|
|
|Biological process
|-
|-
|
|
|
|
|[[श्वसन]]
|[[श्वसन]]
|
|Respiration
|Kiran Mishra
|Kiran Mishra
|
|
|Respiration
|-
|-
|
|
|
|
|[[उत्सर्जन]]
|[[उत्सर्जन]]
|
|excretion
|Kiran Mishra
|Kiran Mishra
|
|
|excretion
|-
|-
|
|
Line 53: Line 60:
|[[पोषण]]
|[[पोषण]]
|
|
|Nutrition
|shahana rizvi
|
|
|Nutrition
|-
|-
|
|
Line 60: Line 68:
|[[एंजाइम]]
|[[एंजाइम]]
|
|
|Enzyme
|shahana rizvi
|
|
|Enzyme
|-
|-
|
|
Line 67: Line 76:
|[[संवहन बंडल]]
|[[संवहन बंडल]]
|
|
|Vascular Bundle
|Kiran Mishra
|
|
|Vascular Bundle
|-
|-
|
|
Line 74: Line 84:
|[[क्लोरोप्लास्ट]]
|[[क्लोरोप्लास्ट]]
|
|
|chloroplast
|shahana rizvi
|
|
|chloroplast
|-
|-
|
|
Line 81: Line 92:
|[[द्वार कोशिकाएं]]
|[[द्वार कोशिकाएं]]
|
|
|Gate cells
|Ekatah Sharma
|
|
|Gate cells
|-
|-
|
|
|
|
|[[रन्ध्र]]
|[[रन्ध्र]]
|
|Stomata
|Kiran Mishra
|Kiran Mishra
|
|
|Stomata
|-
|-
|
|
Line 95: Line 108:
|[[लार ग्रंथि]]
|[[लार ग्रंथि]]
|
|
|Salivary gland
|Ekatah Sharma
|
|
|Salivary gland
|-
|-
|
|
Line 102: Line 116:
|[[एंजाइम]]
|[[एंजाइम]]
|
|
|Enzyme
|shahana rizvi
|
|
|Enzyme
|-
|-
|
|
Line 109: Line 124:
|[[दन्त क्षरण]]
|[[दन्त क्षरण]]
|
|
|Tooth decay
|Shahana Rizvi
|
|
|Tooth decay
|-
|-
|
|
Line 116: Line 132:
|[[ए.टी.पी]]
|[[ए.टी.पी]]
|
|
|ATP
|Ekatah Sharma
|
|
|ATP
|-
|-
|
|
|
|
|[[वाष्पोत्सर्जन]]
|[[वाष्पोत्सर्जन]]
|
|Transpiration
|Ekatah Sharma
|Ekatah Sharma
|
|
|Transpiration
|-
|-
|
|
Line 130: Line 148:
|[[श्वसन]]
|[[श्वसन]]
|
|
|Respiration
|Kiran Mishra
|
|
|Respiration
|-
|-
|
|
Line 137: Line 156:
|[[वहन तंत्र]]
|[[वहन तंत्र]]
|
|
|Transportation system
|Kiran Mishra
|
|
|Transportation system
|-
|-
|
|
Line 144: Line 164:
|[[हृदय]]
|[[हृदय]]
|
|
|Heart
|shahana Rizvi
|
|
|Heart
|-
|-
|
|
Line 151: Line 172:
|[[रक्त-दाब]]
|[[रक्त-दाब]]
|
|
|Blood pressure
|shahana rizvi
|
|
|Blood pressure
|-
|-
|
|
Line 158: Line 180:
|[[कुपिका]]
|[[कुपिका]]
|
|
|Alveoli
|shahana rizvi
|
|
|Alveoli
|-
|-
|
|
Line 165: Line 188:
|[[नलिकाएँ- रुधिर वाहिकाएँ]]
|[[नलिकाएँ- रुधिर वाहिकाएँ]]
|
|
|capillaries - blood vessels
|shahana rizvi
|
|
|capillaries - blood vessels
|-
|-
|
|
Line 172: Line 196:
|[[प्लेटलेट्स]]
|[[प्लेटलेट्स]]
|
|
|Platelets
|shahana rizvi
|
|
|Platelets
|-
|-
|
|
Line 179: Line 204:
|[[लसीका]]
|[[लसीका]]
|
|
|lymph
|shahana rizvi
|
|
|lymph
|-
|-
|
|
Line 186: Line 212:
|[[पादपों में परिवहन]]
|[[पादपों में परिवहन]]
|
|
|Transport in plants
|Ekatah sharma
|
|
|Transport in plants
|-
|-
|
|
Line 193: Line 220:
|[[वृक्क]]
|[[वृक्क]]
|
|
|Kidney
|shahana rizvi
|
|
|Kidney
|-
|-
|
|
Line 200: Line 228:
|[[कृत्रिम वृक्क]]
|[[कृत्रिम वृक्क]]
|
|
|Artificial kidney
|Kiran Mishra
|
|
|Artificial kidney
|-
|-
|
|
Line 207: Line 236:
|[[अपोहन]]
|[[अपोहन]]
|
|
|Dialysis
|Kiran Mishra
|
|
|Dialysis
|-
|-
|
|
|
|
|[[वृक्काणु]]
|[[वृक्काणु]]
|
|Nephron
|Ekatah Sharma
|Ekatah Sharma
|
|
|Nephron
|-
|-
|
|
Line 221: Line 252:
|[[अंगदान]]
|[[अंगदान]]
|
|
|Organ donation
|Ekatah Kumari
|
|
|Organ donation
|-
|-
|
|
Line 228: Line 260:
|[[परिसंचरण तंत्र]]
|[[परिसंचरण तंत्र]]
|
|
|Circulatory system
|Ekatah Kumari
|
|
|Circulatory system
|-
|-
|
|
Line 235: Line 268:
|[[हीमोग्लोबिन]]
|[[हीमोग्लोबिन]]
|
|
|Hemoglobin
|shahana rizvi
|
|
|Hemoglobin
|-
|-
|
|
Line 242: Line 276:
|[[रुधिर]]
|[[रुधिर]]
|
|
|Blood
|shahana rizvi
|
|
|Blood
|-
|-
|
|
Line 249: Line 284:
|[[रुधिर वाहिकाएं]]
|[[रुधिर वाहिकाएं]]
|
|
|Blood vessels
|shahana rizvi
|
|
|Blood vessels
|-
|-
|
|
Line 256: Line 292:
|[[उच्च रक्तचाप]]
|[[उच्च रक्तचाप]]
|
|
|Hypertension
|Kiran mishra
|
|
|Hypertension
|-
|-
|
|
Line 263: Line 300:
|[[पित्ताशय]]
|[[पित्ताशय]]
|
|
|Gallbladder
|Kiran Mishra
|
|
|Gallbladder
|-
|-
|
|
Line 270: Line 308:
|[[पित्त रस]]
|[[पित्त रस]]
|
|
|Bile Juice
|Kiran Mishra
|
|
|Bile Juice
|-
|-
|
|
Line 277: Line 316:
|[[अनुशिथिलन]]
|[[अनुशिथिलन]]
|
|
|Diastole
|Kiran Mishra
|
|
|Diastole
|-
|-
|
|
Line 284: Line 324:
|[[प्रकुंचन]]
|[[प्रकुंचन]]
|
|
|Systole
|Kiran Mishra
|
|
|Systole
|-
|-
|
|
Line 291: Line 332:
|[[अलिंद]]
|[[अलिंद]]
|
|
|Atrium
|Kiran MIshra
|
|
|Atrium
|-
|-
|
|
|
|
|[[प्रकाश संश्लेषण]]
|[[प्रकाश संश्लेषण]]
|
|Photosynthesis
|Ekatah Sharma
|Ekatah Sharma
|
|
|Photosynthesis
|-
|-
|
|
Line 305: Line 348:
|[[फेफड़े]]
|[[फेफड़े]]
|
|
|Lungs
|shahana rizvi
|
|
|Lungs
|-
|-
|
|
Line 312: Line 356:
|[[फुफ्फुसीय शिराएँ]]
|[[फुफ्फुसीय शिराएँ]]
|
|
|Pulmonary veins
|shahana rizvi
|
|
|Pulmonary veins
|-
|-
|
|
Line 319: Line 364:
|[[धमनी]]
|[[धमनी]]
|
|
|Artery
|shahana rizvi
|
|
|Artery
|-
|-
|
|
Line 326: Line 372:
|[[महाधमनी]]
|[[महाधमनी]]
|
|
|Aorta
|shahana rizvi
|
|
|Aorta
|-
|-
|
|
Line 333: Line 380:
|[[मूत्रमार्ग]]
|[[मूत्रमार्ग]]
|
|
|Urethra
|Ekatah Sharma
|
|
|Urethra
|-
|-
|
|
Line 340: Line 388:
|[[मूत्रवाहिनी]]
|[[मूत्रवाहिनी]]
|
|
|Ureter
|Ekatah Kumari
|
|
|Ureter
|-
|-
|
|
Line 347: Line 396:
|[[यकृत]]
|[[यकृत]]
|
|
|Liver
|shahana rizvi
|
|
|Liver
|-
|-
|
|
Line 354: Line 404:
|[[श्वसनी]]
|[[श्वसनी]]
|
|
|Bronchi
|shahana rizvi
|
|
|Bronchi
|-
|-
|
|
Line 361: Line 412:
|[[शिरा]]
|[[शिरा]]
|
|
|Vein
|shahana rizvi
|
|
|Vein
|-
|-
|
|
Line 368: Line 420:
|[[महाशिरा]]
|[[महाशिरा]]
|
|
|Vena cava
|shahana rizvi
|
|
|Vena cava
|-
|-
|
|
Line 375: Line 428:
|[[श्वासनली]]
|[[श्वासनली]]
|
|
|Trachea
|shahana rizvi
|
|
|Trachea
|-
|-
|'''2'''
|'''2'''
|'''नियंत्रण एवं समन्वय'''
|'''नियंत्रण एवं समन्वय'''
|
|'''Control and coordination'''
|
|
|
|
|'''Control and coordination'''
|
|
|-
|-
Line 389: Line 444:
|[[अग्न्याशय]]
|[[अग्न्याशय]]
|
|
|Pancreas
|Kiran Mishra
|
|
|Pancreas
|-
|-
|
|
|
|
|[[अग्रमस्तिष्क]]
|[[अग्रमस्तिष्क]]
|
|Forebrain
|Kiran Mishra
|Kiran Mishra
|
|
|Forebrain
|-
|-
|
|
Line 403: Line 460:
|[[अनुमस्तिष्क]]
|[[अनुमस्तिष्क]]
|
|
|Cerebellum
|Shahana Rizvi
|
|
|Cerebellum
|-
|-
|
|
Line 410: Line 468:
|[[आंत्र रस]]
|[[आंत्र रस]]
|
|
|intestinal juice
|Kiran Mishra
|
|
|intestinal juice
|-
|-
|
|
Line 417: Line 476:
|[[आंत]]
|[[आंत]]
|
|
|Intestine
|shahana rizvi
|
|
|Intestine
|-
|-
|
|
Line 424: Line 484:
|[[जठर ग्रंथि]]
|[[जठर ग्रंथि]]
|
|
|Gastric Gland
|Ekatah Sharma
|
|
|Gastric Gland
|-
|-
|
|
Line 431: Line 492:
|[[जठर रस]]
|[[जठर रस]]
|
|
|Gastric Juice
|Ekatah sharma
|
|
|Gastric Juice
|-
|-
|
|
Line 438: Line 500:
|[[तंत्रिका]]
|[[तंत्रिका]]
|
|
|Nerve
|Ekatah Sharma
|
|
|Nerve
|-
|-
|
|
Line 445: Line 508:
|[[तंत्रिका आवेग]]
|[[तंत्रिका आवेग]]
|
|
|Nerve Impulse
|Ekatah Sharma
|
|
|Nerve Impulse
|-
|-
|
|
Line 452: Line 516:
|[[तंत्रिकाक्ष]]
|[[तंत्रिकाक्ष]]
|
|
|Axon
|shahana rizvi
|
|
|Axon
|-
|-
|
|
Line 459: Line 524:
|[[मस्तिष्कावरण शोथ]]
|[[मस्तिष्कावरण शोथ]]
|
|
|Meningitis
|shahana rizvi
|
|
|Meningitis
|-
|-
|
|
Line 466: Line 532:
|[[पश्च मस्तिष्क]]
|[[पश्च मस्तिष्क]]
|
|
|Hind brain
|Shahana rizvi
|
|
|Hind brain
|-
|-
|
|
Line 473: Line 540: