Taxonomy for Biology Articles-10th Class: Difference between revisions
From Vidyalayawiki
No edit summary |
No edit summary |
||
| Line 14: | Line 14: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|सजीव | |[[सजीव]] | ||
| | | | ||
|Living | |Living | ||
| Line 20: | Line 20: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|निर्जीव | |[[निर्जीव]] | ||
| | | | ||
|Nonliving | |Nonliving | ||
| Line 26: | Line 26: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|जैव प्रक्रम | |[[जैव प्रक्रम]] | ||
| | | | ||
|Biological process | |Biological process | ||
| Line 32: | Line 32: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|श्वसन | |[[श्वसन]] | ||
| | | | ||
|Respiration | |Respiration | ||
| Line 38: | Line 38: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|उत्सर्जन | |[[उत्सर्जन]] | ||
| | | | ||
|excretion | |excretion | ||
| Line 44: | Line 44: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|पोषण | |[[पोषण]] | ||
| | | | ||
|Nutrition | |Nutrition | ||
| Line 50: | Line 50: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|एंजाइम | |[[एंजाइम]] | ||
| | | | ||
|Enzyme | |Enzyme | ||
| Line 56: | Line 56: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|संवहन बंडल | |[[संवहन बंडल]] | ||
| | | | ||
|Vascular Bundle | |Vascular Bundle | ||
| Line 62: | Line 62: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|क्लोरोप्लास्ट | |[[क्लोरोप्लास्ट]] | ||
| | | | ||
|chloroplast | |chloroplast | ||
| Line 68: | Line 68: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|द्वार कोशिकाएं | |[[द्वार कोशिकाएं]] | ||
| | | | ||
|Gate cells | |Gate cells | ||
| Line 74: | Line 74: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|रन्ध्र | |[[रन्ध्र]] | ||
| | | | ||
|Stomata | |Stomata | ||
| Line 80: | Line 80: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|लार ग्रंथि | |[[लार ग्रंथि]] | ||
| | | | ||
|Salivary gland | |Salivary gland | ||
| Line 86: | Line 86: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|एंजाइम | |[[एंजाइम]] | ||
| | | | ||
|Enzyme | |Enzyme | ||
| Line 92: | Line 92: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|दन्त क्षरण | |[[दन्त क्षरण]] | ||
| | | | ||
|Tooth decay | |Tooth decay | ||
| Line 98: | Line 98: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|ए.टी.पी | |[[ए.टी.पी]] | ||
| | | | ||
|ATP | |ATP | ||
| Line 104: | Line 104: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|वाष्पोत्सर्जन | |[[वाष्पोत्सर्जन]] | ||
| | | | ||
|Transpiration | |Transpiration | ||
| Line 110: | Line 110: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|श्वसन | |[[श्वसन]] | ||
| | | | ||
|Respiration | |Respiration | ||
| Line 116: | Line 116: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|वहन तंत्र | |[[वहन तंत्र]] | ||
| | | | ||
|Transportation system | |Transportation system | ||
| Line 122: | Line 122: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|हृदय | |[[हृदय]] | ||
| | | | ||
|Heart | |Heart | ||
| Line 128: | Line 128: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|रक्त-दाब | |[[रक्त-दाब]] | ||
| | | | ||
|Blood pressure | |Blood pressure | ||
| Line 134: | Line 134: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|कुपिका | |[[कुपिका]] | ||
| | | | ||
|Alveoli | |Alveoli | ||
| Line 140: | Line 140: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|नलिकाएँ- रुधिर वाहिकाएँ | |[[नलिकाएँ- रुधिर वाहिकाएँ]] | ||
| | | | ||
|capillaries - blood vessels | |capillaries - blood vessels | ||
| Line 146: | Line 146: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|प्लेटलेट्स | |[[प्लेटलेट्स]] | ||
| | | | ||
|Platelets | |Platelets | ||
| Line 152: | Line 152: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|लसीका | |[[लसीका]] | ||
| | | | ||
|lymph | |lymph | ||
| Line 158: | Line 158: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|पादपों में परिवहन | |[[पादपों में परिवहन]] | ||
| | | | ||
|Transport in plants | |Transport in plants | ||
| Line 164: | Line 164: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|वृक्क | |[[वृक्क]] | ||
| | | | ||
|Kidney | |Kidney | ||
| Line 170: | Line 170: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|कृत्रिम वृक्क | |[[कृत्रिम वृक्क]] | ||
| | | | ||
|Artificial kidney | |Artificial kidney | ||
| Line 176: | Line 176: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अपोहन | |[[अपोहन]] | ||
| | | | ||
|Dialysis | |Dialysis | ||
| Line 182: | Line 182: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|वृक्काणु | |[[वृक्काणु]] | ||
| | | | ||
|Nephron | |Nephron | ||
| Line 188: | Line 188: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अंगदान | |[[अंगदान]] | ||
| | | | ||
|Organ donation | |Organ donation | ||
| Line 194: | Line 194: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|परिसंचरण तंत्र | |[[परिसंचरण तंत्र]] | ||
| | | | ||
|Circulatory system | |Circulatory system | ||
| Line 200: | Line 200: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|हीमोग्लोबिन | |[[हीमोग्लोबिन]] | ||
| | | | ||
|Hemoglobin | |Hemoglobin | ||
| Line 206: | Line 206: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|रुधिर | |[[रुधिर]] | ||
| | | | ||
|Blood | |Blood | ||
| Line 212: | Line 212: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|रुधिर वाहिकाएं | |[[रुधिर वाहिकाएं]] | ||
| | | | ||
|Blood vessels | |Blood vessels | ||
| Line 218: | Line 218: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|उच्च रक्तचाप | |[[उच्च रक्तचाप]] | ||
| | | | ||
|Hypertension | |Hypertension | ||
| Line 224: | Line 224: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|पित्ताशय | |[[पित्ताशय]] | ||
| | | | ||
|Gallbladder | |Gallbladder | ||
| Line 230: | Line 230: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|पित्त रस | |[[पित्त रस]] | ||
| | | | ||
|Bile Juice | |Bile Juice | ||
| Line 236: | Line 236: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अनुशिथिलन | |[[अनुशिथिलन]] | ||
| | | | ||
|Diastole | |Diastole | ||
| Line 242: | Line 242: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|प्रकुंचन | |[[प्रकुंचन]] | ||
| | | | ||
|Systole | |Systole | ||
| Line 248: | Line 248: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अलिंद | |[[अलिंद]] | ||
| | | | ||
|Atrium | |Atrium | ||
| Line 254: | Line 254: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|प्रकाश संश्लेषण | |[[प्रकाश संश्लेषण]] | ||
| | | | ||
|Photosynthesis | |Photosynthesis | ||
| Line 260: | Line 260: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|फेफड़े | |[[फेफड़े]] | ||
| | | | ||
|Lungs | |Lungs | ||
| Line 266: | Line 266: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|फुफ्फुसीय शिराएँ | |[[फुफ्फुसीय शिराएँ]] | ||
| | | | ||
|Pulmonary veins | |Pulmonary veins | ||
| Line 272: | Line 272: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|धमनी | |[[धमनी]] | ||
| | | | ||
|Artery | |Artery | ||
| Line 278: | Line 278: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|महाधमनी | |[[महाधमनी]] | ||
| | | | ||
|Aorta | |Aorta | ||
| Line 284: | Line 284: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|मूत्रमार्ग | |[[मूत्रमार्ग]] | ||
| | | | ||
|Urethra | |Urethra | ||
| Line 290: | Line 290: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|मूत्रवाहिनी | |[[मूत्रवाहिनी]] | ||
| | | | ||
|Ureter | |Ureter | ||
| Line 296: | Line 296: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|यकृत | |[[यकृत]] | ||
| | | | ||
|Liver | |Liver | ||
| Line 302: | Line 302: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|श्वसनी | |[[श्वसनी]] | ||
| | | | ||
|Bronchi | |Bronchi | ||
| Line 308: | Line 308: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|शिरा | |[[शिरा]] | ||
| | | | ||
|Vein | |Vein | ||
| Line 314: | Line 314: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|महाशिरा | |[[महाशिरा]] | ||
| | | | ||
|Vena cava | |Vena cava | ||
| Line 320: | Line 320: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|श्वासनली | |[[श्वासनली]] | ||
| | | | ||
|Trachea | |Trachea | ||
| Line 332: | Line 332: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अग्न्याशय | |[[अग्न्याशय]] | ||
| | | | ||
|Pancreas | |Pancreas | ||
| Line 338: | Line 338: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अग्रमस्तिष्क | |[[अग्रमस्तिष्क]] | ||
| | | | ||
|Forebrain | |Forebrain | ||
| Line 344: | Line 344: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अनुमस्तिष्क | |[[अनुमस्तिष्क]] | ||
| | | | ||
|Cerebellum | |Cerebellum | ||
| Line 350: | Line 350: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|आंत्र रस | |[[आंत्र रस]] | ||
| | | | ||
|intestinal juice | |intestinal juice | ||
| Line 356: | Line 356: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|आंत | |[[आंत]] | ||
| | | | ||
|Intestine | |Intestine | ||
| Line 362: | Line 362: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|जठर ग्रंथि | |[[जठर ग्रंथि]] | ||
| | | | ||
|Gastric Gland | |Gastric Gland | ||
| Line 368: | Line 368: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|जठर रस | |[[जठर रस]] | ||
| | | | ||
|Gastric Juice | |Gastric Juice | ||
| Line 374: | Line 374: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|तंत्रिका | |[[तंत्रिका]] | ||
| | | | ||
|Nerve | |Nerve | ||
| Line 380: | Line 380: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|तंत्रिका आवेग | |[[तंत्रिका आवेग]] | ||
| | | | ||
|Nerve Impulse | |Nerve Impulse | ||
| Line 386: | Line 386: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|तंत्रिकाक्ष | |[[तंत्रिकाक्ष]] | ||
| | | | ||
|Axon | |Axon | ||
| Line 392: | Line 392: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|मस्तिष्कावरण शोथ | |[[मस्तिष्कावरण शोथ]] | ||
| | | | ||
|Meningitis | |Meningitis | ||
| Line 398: | Line 398: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|पश्च मस्तिष्क | |[[पश्च मस्तिष्क]] | ||
| | | | ||
|Hind brain | |Hind brain | ||
| Line 404: | Line 404: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|प्रमस्तिष्क | |[[प्रमस्तिष्क]] | ||
| | | | ||
|Cerebrum | |Cerebrum | ||
| Line 410: | Line 410: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|मध्यमस्तिष्क | |[[मध्यमस्तिष्क]] | ||
| | | | ||
|Midbrain | |Midbrain | ||
| Line 416: | Line 416: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|मस्तिष्क | |[[मस्तिष्क]] | ||
| | | | ||
|Brain | |Brain | ||
| Line 422: | Line 422: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|एक्सॉन | |[[एक्सॉन]] | ||
| | | | ||
|Axon | |Axon | ||
| Line 428: | Line 428: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अन्तर्ग्रथन | |[[अन्तर्ग्रथन]] | ||
| | | | ||
|synapse | |synapse | ||
| Line 434: | Line 434: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|प्रतिवर्ती क्रिया | |[[प्रतिवर्ती क्रिया]] | ||
| | | | ||
|reflex action | |reflex action | ||
| Line 440: | Line 440: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अनैच्छिक क्रिया | |[[अनैच्छिक क्रिया]] | ||
| | | | ||
|Involuntary action | |Involuntary action | ||
| Line 446: | Line 446: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|ऐच्छिक क्रिया | |[[ऐच्छिक क्रिया]] | ||
| | | | ||
|voluntary action | |voluntary action | ||
| Line 452: | Line 452: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|मेरुदंड | |[[मेरुदंड]] | ||
| | | | ||
|Spinal cord | |Spinal cord | ||
| Line 458: | Line 458: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|उद्दीपन | |[[उद्दीपन]] | ||
| | | | ||
|Stimulus | |Stimulus | ||
| Line 464: | Line 464: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|हार्मोन | |[[हार्मोन]] | ||
| | | | ||
|hormone | |hormone | ||
| Line 476: | Line 476: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अंड कोशिका | |[[अंड कोशिका]] | ||
| | | | ||
|Egg cell | |Egg cell | ||
| Line 482: | Line 482: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अंड वाहिनी | |[[अंड वाहिनी]] | ||
| | | | ||
|Oviduct | |Oviduct | ||
| Line 488: | Line 488: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अंडाशय | |[[अंडाशय]] | ||
| | | | ||
|Ovary | |Ovary | ||
| Line 494: | Line 494: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|अंतर्जनन | |[[अंतर्जनन]] | ||
| | | | ||
|Unbreeding | |Unbreeding | ||
| Line 500: | Line 500: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|गर्भाशय | |[[गर्भाशय]] | ||
| | | | ||
|Uterus | |Uterus | ||
| Line 506: | Line 506: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|ग्रासनली | |[[ग्रासनली]] | ||
| | | | ||
|Oesophagus | |Oesophagus | ||
| Line 512: | Line 512: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|गर्भाशय ग्रीवा | |[[गर्भाशय ग्रीवा]] | ||
| | | | ||
|Cervix | |Cervix | ||
| Line 518: | Line 518: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|प्रजनन | |[[प्रजनन]] | ||
| | | | ||
|Reproduction | |Reproduction | ||
| Line 524: | Line 524: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|पुनर्जनन | |[[पुनर्जनन]] | ||
| | | | ||
|Regeneration | |Regeneration | ||
| Line 530: | Line 530: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|बृहदान्त्र | |[[बृहदान्त्र]] | ||
| | | | ||
|Colon | |Colon | ||
| Line 536: | Line 536: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|युग्मक | |[[युग्मक]] | ||
| | | | ||
|Gamete | |Gamete | ||
| Line 542: | Line 542: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|युग्मनज | |[[युग्मनज]] | ||
| | | | ||
|Zygote | |Zygote | ||
| Line 548: | Line 548: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|यौवनारम्भ | |[[यौवनारम्भ]] | ||
| | | | ||
|Puberty | |Puberty | ||
| Line 554: | Line 554: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|वर्तिका | |[[वर्तिका]] | ||
| | | | ||
|Style | |Style | ||
| Line 560: | Line 560: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|वर्तिकाग्र | |[[वर्तिकाग्र]] | ||
| | | | ||
|Stigro | |Stigro | ||
| Line 566: | Line 566: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|वृषण | |[[वृषण]] | ||
| | | | ||
|Testes | |Testes | ||
| Line 572: | Line 572: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|शिश्न | |[[शिश्न]] | ||
| | | | ||
|Penis | |Penis | ||
| Line 578: | Line 578: | ||
| | | | ||